Jak sprawdzić opis suplementu diety przed publikacją w sklepie

Kiedy opis wymaga kontroli

Kontrola jest potrzebna zawsze, gdy sprzedajesz żywność lub suplement i w opisie, nazwie, na zdjęciach, w filmie lub w transmisji pojawia się coś o wpływie na organizm. Konkretnie przy:

• nowym produkcie,
• zmianie opisu lub składu,
• przeniesieniu produktu na nowy kanał (sklep, marketplace, TikTok Shop),
• skopiowaniu opisu od producenta, z innego języka lub z oferty konkurencji,
• przygotowaniu materiałów wideo i skryptów transmisji.

Opis, który nie wspomina o zdrowiu ani działaniu, a podaje tylko skład, dawkowanie i dane techniczne, wymaga mniej uwagi, ale też warto go przejrzeć.

Co przygotować

• Pełny tekst opisu w jednym pliku (nazwa produktu, opis krótki i długi, listy cech, tekst na zdjęciach, tekst filmu).
• Dane o składzie i zawartości składników w porcji.
• Dostęp do unijnego rejestru oświadczeń żywieniowych i zdrowotnych (strona Komisji Europejskiej, wersja angielska).
• Tabelę do zapisu decyzji (wzór poniżej).
• Wyznaczoną osobę, która zatwierdza opis.

Krok 1: wypisz sformułowania o działaniu

Przeczytaj opis zdanie po zdaniu i zaznacz każde, które mówi albo sugeruje, że produkt lub jego składnik ma wpływ na zdrowie, organizm lub samopoczucie. Szukaj nie tylko oczywistych zdań. Zaznacz też:

• czasowniki typu „wspiera”, „pomaga”, „wzmacnia”, „reguluje”, „chroni”, „przyspiesza”, „zmniejsza”,
• hasła o narządach, układach i funkcjach organizmu,
• opinie i historie użytkowników, jeśli są częścią oferty,
• nazwę produktu i hasła marketingowe, jeśli sugerują działanie,
• zdjęcia i ilustracje, jeśli komunikują działanie (symbole narządów, wykresy),
• tekst mówiony w filmach i transmisjach.

Definicja oświadczenia zdrowotnego w rozporządzeniu jest szeroka i obejmuje przekaz w dowolnej formie. Dlatego lista powinna być raczej za długa niż za krótka. Każdą pozycję wpisz do tabeli w osobnym wierszu, z dokładnym cytatem i miejscem, w którym występuje.

Krok 2: znajdź je w rejestrze UE

Dla każdego sformułowania sprawdź w rejestrze, czy odpowiada ono jakiemuś oświadczeniu. Praktycznie:

1. Ustal, jakiego składnika lub jakiej substancji dotyczy sformułowanie, i jaka funkcja organizmu jest opisana.
2. Wyszukaj w rejestrze po składniku i funkcji. Wyszukiwarka rejestru obejmuje oświadczenia zdrowotne. Dla oświadczeń żywieniowych Komisja udostępnia osobną stronę z wykazem.
3. Odczytaj status: oświadczenie dopuszczone, niedopuszczone (rejestr podaje przyczyny) albo nieobecne w rejestrze.
4. Zapisz w tabeli pozycję w rejestrze i datę sprawdzenia.

Rejestr jest prowadzony po angielsku. Polskie sformułowanie w opisie musi odpowiadać sensowi dopuszczonego oświadczenia. GIS udostępnia wytyczne do stosowania rozporządzenia, w tym przewodnik o elastyczności brzmienia oświadczeń, który pokazuje, jak daleko można odejść od pierwotnego brzmienia. Jeśli nie masz pewności, czy twoja wersja mieści się w tym zakresie, zapytaj specjalistę.

Jeśli sformułowania nie ma w rejestrze, nie oznacza to automatycznie, że jest dozwolone. Rejestr nie obejmuje części oświadczeń, których ocena nie została zakończona. Taki przypadek wymaga decyzji prawnika, a do czasu konsultacji bezpieczniej usunąć sformułowanie.

Krok 3: sprawdź warunki stosowania

Dopuszczone oświadczenie zdrowotne ma warunki, które musi spełniać produkt. Rejestr pokazuje je przy każdym oświadczeniu. Sprawdź:

• czy produkt zawiera składnik w ilości, którą rejestr uznaje za wymaganą,
• czy rodzaj produktu i grupa docelowa odpowiadają opisowi w rejestrze,
• czy zostały spełnione ewentualne dodatkowe zastrzeżenia.

Rozporządzenie wymaga ponadto, by oświadczeniom zdrowotnym towarzyszyły określone informacje: o znaczeniu zróżnicowanej, zrównoważonej diety i zdrowego trybu życia, o ilości produktu i sposobie spożywania potrzebnych do uzyskania deklarowanego efektu, w razie potrzeby o osobach, które powinny unikać produktu, oraz o ostrzeżeniu dla produktów mogących stanowić zagrożenie przy nadmiernym spożyciu. Sprawdź, czy opis oferty je zawiera.

Warunki i dodatkowe informacje zapisz w tabeli, a w razie niezgodności przejdź do kroku 4.

Krok 4: usuń lub przeredaguj

Dla każdego sformułowania podejmij jedną z trzech decyzji:

• Zostaw bez zmian, jeśli odpowiada dopuszczonemu oświadczeniu, warunki są spełnione, a wymagane informacje towarzyszą opisowi.
• Przeredaguj, jeśli sens jest właściwy, a brzmienie odbiega od dopuszczonego. Wtedy wróć do rejestru i porównaj nową wersję.
• Usuń, jeśli sformułowania nie ma w rejestrze, jest niedopuszczone lub nie spełniasz warunków.

Przy przeredagowywaniu nie zastępuj zakazanego zdania synonimem, który mówi to samo. Zamiana jednego czasownika na bliskoznaczny nie zmienia sensu zdania, a więc nie zmienia też jego charakteru. Pamiętaj też o oświadczeniach, których rozporządzenie zakazuje wprost: sugerujących, że zdrowie może ucierpieć, jeśli się produktu nie spożywa, dotyczących tempa i wielkości utraty wagi oraz powołujących się na zalecenia pojedynczych lekarzy lub pracowników ochrony zdrowia.

Krok 5: zapisz, kto zatwierdził opis

Zapisz w tabeli: datę, osobę zatwierdzającą i wersję opisu. Powód jest praktyczny: gdy po roku ktoś zapyta, dlaczego akurat to zdanie jest w opisie, odpowiedź ma być w dokumencie, a nie w pamięci. Zapis nie zwalnia z odpowiedzialności, ale pokazuje, że sprawdzenie miało miejsce.

Zasada: tekst publikuje inna osoba niż ta, która go napisała, lub przynajmniej druga osoba zatwierdza listę sformułowań. W małej firmie wystarczy, że ktoś inny przeczyta tabelę i opis obok siebie.

Krok 6: kontrola przy każdej zmianie

Procedura nie kończy się na publikacji. Uruchom ją ponownie, gdy:

• zmienia się skład lub dawka,
• zmienia się opis, nazwa albo opakowanie,
• ten sam produkt trafia do nowego kanału lub formatu (film, transmisja),
• w rejestrze zmienia się status używanego oświadczenia. Dobrze jest przeglądać rejestr okresowo, na przykład raz na kwartał.

Jeśli opisy trafiają do wielu kanałów, trzymaj je w jednym miejscu źródłowym, żeby poprawka dotarła wszędzie. Jeśli publikujesz na TikTok Shop, przygotowanie całej karty produktu opisuje poradnik jak przygotować katalog produktów do TikTok Shop. Aplikacja M8T dla TikTok Shop wskazuje w opisach ofert sformułowania, które mogą być oświadczeniami zdrowotnymi, do sprawdzenia przez sprzedawcę przed publikacją. To pomoc w przeglądzie, a nie gwarancja zgodności z prawem ani akceptacji oferty przez platformę.

Wzór tabeli kontrolnej

Do tabeli dopisz kolumnę z datą następnego przeglądu.

Najczęstsze błędy w procedurze

• Sprawdzanie tylko opisu długiego. Sformułowania o działaniu bywają w nazwie produktu, w tytule oferty, w tekście na zdjęciu i w filmie. Lista z kroku 1 ma obejmować wszystkie miejsca.
• Kopiowanie opisu producenta bez kontroli. Opis dostawcy nie zwalnia sprzedawcy z odpowiedzialności za ofertę, którą publikuje.
• Jednorazowa kontrola. Opis sprawdzony rok temu mógł się w międzyczasie zmienić, a razem z nim jego sens.
• Brak zapisu decyzji. Po pewnym czasie nikt nie pamięta, dlaczego sformułowanie zostało zmienione, i ktoś przywraca poprzednie.
• Traktowanie braku w rejestrze jako zgody. Nieobecność w rejestrze nie oznacza, że sformułowanie jest dozwolone. Wątpliwe przypadki konsultuj ze specjalistą.
• Poleganie wyłącznie na narzędziu. Narzędzie, które wskazuje podejrzane sformułowania, pomaga przy przeglądzie, ale ostateczną decyzję podejmuje człowiek.

Podsumowanie

Kontrola opisu suplementu sprowadza się do zdyscyplinowanej listy: co obiecuje opis, czy to mieści się w rejestrze, czy warunki są spełnione, kto zatwierdził i kiedy sprawdzić znów. Nie zastąpi to opinii prawnika, ale porządkuje pracę i ogranicza liczbę poprawek po publikacji.

Jeśli sprzedajesz na TikTok Shop i pracujesz na ERP, możesz zobaczyć, jak działa aplikacja M8T dla TikTok Shop, w tym wskazywanie sformułowań do sprawdzenia w opisach ofert.